Nowe lotko w Bukówcu Górnym
Zwyczaj obnoszenia po wsi nowego lotka zwiastuje nadejście wiosny. Sosnową gałązkę przystrajano różnobarwnymi wstążkami, złotymi i czerwonymi słońcami, srebrnymi półksiężycami, gwiazdami, paciorkami, łańcuchami. Dzieci wędrowały od zagrody do zagrody śpiewając życzące pieśni, które miały zapewnić dostatek w odwiedzanych domostwach, oraz wypraszając dary.
Jako dziecko chodziłam z tym nowym lotkiem od rana po sąsiadach, po ciotkach, po znajomych, krewnych, czyli myśmy przechodziły z siostrą 10-12 domów. Chodziliśmy do południa i nas obdarowywano surowymi jajami, cukierkami, drobnymi pieniążkami. Dawniej dary były skromniejsze, to był Wielki Post, dla nowego lotka piekło się chude słodycze. (Zofia Dragan)
W Bukówcu Górnym zwyczaj obchodzony jest do dziś, m. in. od lat kontynuują go dzieci z zespołu „Nowe Lotko” z Bukówca Górnego pod kierunkiem Zofii Dragan. Dzieci ubrane w regionalne stroje podzielone zostały na małe grupy, z których każda wyposażona została we własnoręcznie zrobiony rekwizyt, czyli nowe lotko wykonane z gałązki sosnowej przystrojonej kolorowymi wstążkami z bibuły oraz okrągłym księżycem z żółtego papieru złożonego w harmonijkę, a także koszyczek na dary. Wędrowały od domu do domu, a gdy mieszkańcy otwierali drzwi, śpiewały tradycyjną piosenkę:
Niechaj będzie pochwalony
Pani, pani gospodyni, nowe lotko stoi w siyni
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym tu dómu jest tu kamiń, co gospodorz siodo na nim
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym tu dómu jest tu woda, gospodyni jak jagoda
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym tu dómu sóm tu pinki, mo gospodarz ładne synki
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym tu dómu sóm tu wiórki, mo gospodorz ładne córki
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym tu domu sóm tu konie, co skokają bez jabłónie
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym tu dómu sóm tu kozy, co skokają przez powrozy
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym ty dómu na rogu, wisi miyszek tworogu
Zielóny gaj, koszyczek jaj
Jeśli chcecie oglóndować, to musicie coś darować
Zielóny gaj, koszyczek jaj
(po obdarowaniu)
Za gościne dziynkujymy, zdrowia szczęścia wóm życzymy!
Zielóny gaj, koszyczek jaj
Na koniec gospodarze dziękowali za odwiedziny i wkładali do koszyczków jajka pełniące rolę tradycyjnego świątecznego daru oraz łakocie wszelkiego rodzaju. Zebrane dary na koniec zostały sprawiedliwie podzielone między wszystkich uczestników. Większość mieszkańców z radością czeka na dzieci z nowym lotkiem. Często są to osoby dobrze znające tradycję, które same w dzieciństwie brały w niej udział.
Jako dziecko chodziłam z tym nowym lotkiem od rana po sąsiadach, po ciotkach, po znajomych, krewnych, czyli myśmy przechodziły z siostrą 10-12 domów. Chodziliśmy do południa i nas obdarowywano surowymi jajami, cukierkami, drobnymi pieniążkami. Dawniej dary były skromniejsze, to był Wielki Post, dla nowego lotka piekło się chude słodycze. (Zofia Dragan)
W Bukówcu Górnym zwyczaj obchodzony jest do dziś, m. in. od lat kontynuują go dzieci z zespołu „Nowe Lotko” z Bukówca Górnego pod kierunkiem Zofii Dragan. Dzieci ubrane w regionalne stroje podzielone zostały na małe grupy, z których każda wyposażona została we własnoręcznie zrobiony rekwizyt, czyli nowe lotko wykonane z gałązki sosnowej przystrojonej kolorowymi wstążkami z bibuły oraz okrągłym księżycem z żółtego papieru złożonego w harmonijkę, a także koszyczek na dary. Wędrowały od domu do domu, a gdy mieszkańcy otwierali drzwi, śpiewały tradycyjną piosenkę:
Niechaj będzie pochwalony
Pani, pani gospodyni, nowe lotko stoi w siyni
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym tu dómu jest tu kamiń, co gospodorz siodo na nim
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym tu dómu jest tu woda, gospodyni jak jagoda
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym tu dómu sóm tu pinki, mo gospodarz ładne synki
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym tu dómu sóm tu wiórki, mo gospodorz ładne córki
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym tu domu sóm tu konie, co skokają bez jabłónie
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym tu dómu sóm tu kozy, co skokają przez powrozy
Zielóny gaj, koszyczek jaj
W tym ty dómu na rogu, wisi miyszek tworogu
Zielóny gaj, koszyczek jaj
Jeśli chcecie oglóndować, to musicie coś darować
Zielóny gaj, koszyczek jaj
(po obdarowaniu)
Za gościne dziynkujymy, zdrowia szczęścia wóm życzymy!
Zielóny gaj, koszyczek jaj
Na koniec gospodarze dziękowali za odwiedziny i wkładali do koszyczków jajka pełniące rolę tradycyjnego świątecznego daru oraz łakocie wszelkiego rodzaju. Zebrane dary na koniec zostały sprawiedliwie podzielone między wszystkich uczestników. Większość mieszkańców z radością czeka na dzieci z nowym lotkiem. Często są to osoby dobrze znające tradycję, które same w dzieciństwie brały w niej udział.
15
Galeria zdjęć
